فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا ، ما روح خود را يعنى جبريل را به او فرستاديم . فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا ، ممثّل شد او را ، يعنى بر مثال آدمى تمام خلق ، نكو صورت . و براى آن بر صورت آدمى پيش او شد كه اگر بر صورت خود پيش او شدى ، او برميدى » با او آرام نگرفتى . و بعضى دگر گفتند : مراد به « روح » عيسى است - عليه السّلام - يعنى ، خلقنا منها عيسى ، ما عيسى را به او فرستاديم ، يعنى عيسى را از او پديد آورديم و بيافريديم . و قول اوّل درستتر است و به ظاهر لايقتر . چون مريم عليها السّلام - او را بديد ، گفت : إِنِّي أَعُوذُ بِالرَّحْمنِ مِنْكَ إِنْ كُنْتَ تَقِيًّا ، پناه با خداى مىدهم از تو اگر پرهيزگارى . امير المؤمنين - عليه السّلام - گفت : دانست كه پرهيزكار باشد كه از خداى بترسد . و گفته‌اند . تقى ، نام مردى بود در آن روزگار كه از جملهء مصلحان بود ، گفت : اگر تو طريقهء آن مرد دارى ، من از تو پناه با خداى مىدهم . و گفتند : تقى ، نام مردى بود در آن روزگار مفسد كه به بامهاى مردمان فرو شدى و دنبال زنان مردمان داشتى كه او را بر عكس تقى خواندندى ، گفت : اگر تو آن مردى من پناه با خداى مىدهم از تو . جبريل گفت : إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ ، من رسول خداى توام لأَهَبَ لَكِ غُلاماً ، « لام » تعلَّق دارد به محذوفى ، المعنى جئتك او ارسلني اليك لأَهَبَ لَكِ ، براى آن آمده‌ام تا تو را فرزندى بدهم پارسا و پرهيزگار . و ابو عمرو خواند : ليهب لك ، يعنى تا خداى بدهد تو را ، و بر اين قراءت محذوف ، ارسلني اللَّه اليك باشد . مريم گفت : * ( أَنَّى يَكُونُ لِي غُلامٌ ) * ، مرا چگونه باشد فرزندى ! * ( وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ ) * ، و دست هيچ آدمى به من نارسيده ، * ( وَلَمْ أَكُ بَغِيًّا ) * ، و من كار ناشايست ناكرده . و اصل المسّ ، المسّ ( 2 ) باليد ، ثمّ جعل كناية عن الجماع . و البغىّ ، الزّانية ( 3 ) من البغاء و هو الزّناء ، قال اللَّه تعالى : وَلا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ ( 4 ) . * ( قالَ كَذلِكِ ) * ، گفت جبريل همچنين ، يعنى همچنين كه بينى . و گفتند : همچنان كه دگر افعال غريب و بديع مىكند ( 5 ) . * ( هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ ) * ، آن بر من آسان است و

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها از او و . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : اللَّمس . ( 3 ) . اساس : الزّنا ، آط و ديگر نسخه بدلها : الزّانى ، با توجه به قاعدهء لغت تصحيح شد . ( 4 ) . سورهء نور ( 24 ) آيهء 33 ( 5 ) . آج ، لب : مىكنند .